Let op, u bevindt zich hier in het grensgebied! Dat valt misschien niet meteen op, maar eeuwenlang was de rivier de Issel (de Oude IJssel in het Nederlands) een grens. Een rivier is natuurlijk bij uitstek geschikt als grensmarkering: duidelijk zichtbaar en niet zomaar over te steken. De Issel stroomt via de IJssel, zelf een aftakking van de Rijn, tot aan het IJsselmeer en speelde daardoor altijd een belangrijke rol in de contacten tussen verschillende volkeren. Maar hier, in Noordrijn-Westfalen speelt de rivier in de geschiedenis voornamelijk een rol als grens. De Romeinen legden hier al versterkingen aan en ook voor het Frankische Rijk – de Christelijke wereldmacht van de vroege middeleeuwen – vormden de Rijn en de Issel de grens van hun invloedssfeer. Zelfs na Karel de Grote, toen het rijk werd opgedeeld, speelde de rivier een belangrijke rol. Het Hertogdom Kleef en het Aartsbisdom Münster voerden namelijk een lange strijd om het precieze grensverloop in dit gebied vast te stellen.

Sindsdien stroomde er al veel water door de Issel. De stad Hamminkeln in het Kreis Wesel omvat meerdere Nederrijnse en Westfaalse dorpen. En dat speelt ook tegenwoordig nog een rol in het leven van de mensen die hier wonen. In elk geval is de grens tussen Nederrijn en Münsterland nog steeds duidelijk te horen.

Dingden en Wertherbruch, twee dorpskernen binnen Hamminkeln, liggen slechts 5 kilometer van elkaar, maar wel op de linker- en de rechteroever van de rivier. En daarom spreken de inwoners van een en dezelfde stad een ander dialect. Het is wetenschappelijk bewezen. Als u in Dingden een bakkerij binnenloopt om een brood te kopen, hoort u Westfaals. In Wertherbruch wordt u in het Nederrijns dialect begroet. Een Dingdener Wittbrot (wittebrood) heet in Wertherbruch een Wegge of Stute. In het Westfaals is een beschuit Twieback, maar in Wertherbruch noemt men het Beschütt. Gelooft u het niet? Probeert u in Wertherbruch maar eens een krant te kopen, die heet daar Blatt. De inwoners van Dingden zouden u verwonderd aankijken, die noemen het een Zeitung.

Terug

De Issel als grens

Een rivier als grens – van land en taal

Let op, u bevindt zich hier in het grensgebied! Dat valt misschien niet meteen op, maar eeuwenlang was de rivier de Issel (de Oude IJssel in het Nederlands) een grens. Een rivier is natuurlijk bij uitstek geschikt als grensmarkering: duidelijk zichtbaar en niet zomaar over te steken. De Issel stroomt via de IJssel, zelf een aftakking van de Rijn, tot aan het IJsselmeer en speelde daardoor altijd een belangrijke rol in de contacten tussen verschillende volkeren. Maar hier, in Noordrijn-Westfalen speelt de rivier in de geschiedenis voornamelijk een rol als grens. De Romeinen legden hier al versterkingen aan en ook voor het Frankische Rijk – de Christelijke wereldmacht van de vroege middeleeuwen – vormden de Rijn en de Issel de grens van hun invloedssfeer. Zelfs na Karel de Grote, toen het rijk werd opgedeeld, speelde de rivier een belangrijke rol. Het Hertogdom Kleef en het Aartsbisdom Münster voerden namelijk een lange strijd om het precieze grensverloop in dit gebied vast te stellen.

Sindsdien stroomde er al veel water door de Issel. De stad Hamminkeln in het Kreis Wesel omvat meerdere Nederrijnse en Westfaalse dorpen. En dat speelt ook tegenwoordig nog een rol in het leven van de mensen die hier wonen. In elk geval is de grens tussen Nederrijn en Münsterland nog steeds duidelijk te horen.

Dingden en Wertherbruch, twee dorpskernen binnen Hamminkeln, liggen slechts 5 kilometer van elkaar, maar wel op de linker- en de rechteroever van de rivier. En daarom spreken de inwoners van een en dezelfde stad een ander dialect. Het is wetenschappelijk bewezen. Als u in Dingden een bakkerij binnenloopt om een brood te kopen, hoort u Westfaals. In Wertherbruch wordt u in het Nederrijns dialect begroet. Een Dingdener Wittbrot (wittebrood) heet in Wertherbruch een Wegge of Stute. In het Westfaals is een beschuit Twieback, maar in Wertherbruch noemt men het Beschütt. Gelooft u het niet? Probeert u in Wertherbruch maar eens een krant te kopen, die heet daar Blatt. De inwoners van Dingden zouden u verwonderd aankijken, die noemen het een Zeitung.

Naar het overzicht Naar het overzicht