Al in de oudheid een beroemdheid

Ein typischer Lebensraum für die Nachtigall

Meesterzangers in een onooglijk gewaad – die beschrijving past misschien wel het beste bij de nachtegaal, die met zijn uitgebreide zangkwaliteiten in de Europese vogelwereld wel een unicum vormt.

Al in de oudheid was de nachtegaal een beroemdheid, die omgeven was door sagen en legenden. En ten laatste sinds de vernoeming van deze vogel in Shakespeares Romeo en Julia mag men hem zonder schroom de bekendste vogel van de wereldliteratuur noemen.

Onooglijk bruin gekleurd en zo groot als een mus komt de nachtegaal niet meteen als uiterlijk zeer opvallende soort naar voren. Bovendien verbergt hij zich meestal in het dichte onderhout, zodat men hem maar sporadisch te zien krijgt. Dichte loof- en gemengde bossen, struiken, parken en tuinen vormen zijn geliefkoosde biotopen. Vooral vochtigheid of natte wouden, zoals de ooibossen langs de rivieren, dragen zijn voorkeur weg.

Vanaf midden april komen de eerste nachtegalen bij ons toe, nadat zij de winter in het tropische Afrika hebben doorgebracht. Meestal vallen ze op door hun beroemde gezang. De krachtige en luid weerklinkende territoriumzang wordt zowel overdag als ’s nachts ten berde gebracht.

Geschikte levensruimte is tegenwoordig voor de nachtegaal jammer genoeg nog maar op enkele plaatsen voorhanden. De bestanden in het district Wesel zijn tijdens de laatste jaren duidelijk achteruitgegaan. Het landschap wordt meestal ‘opgeruimd’, dicht onderhout en kreupelhout wordt verwijderd. Geen wonder dus dat de nachtegaal intussen net als vele andere diersoorten op de rode lijst van bedreigde soorten is terechtgekomen.

En dan blijft natuurlijk nog de vraag waarom de nachtegaal eigenlijk nachtegaal heet. Letterlijk betekent de naam eigenlijk ‘nachtzanger’, afgeleid van het tegenwoordig volledig verdwenen Oudhoogduitse ‘galan’, wat zingen betekent.

Weergeven in kaart