Weidehekken – niet meer dan een obstakel?

Von Weidezäunen gesäumter Weg, Foto: Naturschutzzentrum im Kreis Kleve e.V
Bluthänfling auf Stacheldraht, Foto: A. Vossmeyer
Storch auf Zaunpfahl, Foto: Naturschutzzentrum im Kreis Kleve e.V.
Feldschwirl auf Stacheldraht, Foto: Naturschutzzentrum im Kreis Kleve e.V.

In het door weilanden getekende landschap van het benedengedeelte van de Nederrijn komt men ze nog heel vaak tegen – weidehekken. Waarom ze daar staan, is eigenlijk wel bekend. Maar naast de bedoeling het vee op de weide te houden en niet te laten ronddolen, zijn deze hekken ook van aanzienlijk belang voor de inheemse dierenwereld, wat helemaal niet zo bekend is: hekken zorgen voor bijzondere levensruimte in het agrarische landschap. Hoe dat komt? Kijk maar eens goed! Onder het hek is het bodemoppervlak lichtjes hoger en hobbelig. Deze verhoging loopt helemaal onder het weidehek door en steekt soms wat meer en soms wat minder boven de eigenlijke weide uit.

Deze verhoging is er in de loop der jaren gekomen doordat het vee weliswaar ook onder het hek het gras afgraast, maar daar de bodem niet vast trappelt. Ook is het zo dat de boer molshopen en andere oneffenheden tussen de hekpalen moeilijk kan afvlakken. Ook de vlakke zandheuveltjes die door weidemieren als aardnesten in het gras worden aangelegd, blijven dus behouden en vormen steeds weer een kleine wal. De door de zon gedroogde bodemstructuren worden vaak door hommels en zandbijen als nestplaats als ingenomen. Ook hagedissen gebruiken heidehekken met dikke houtpalen als levensruimte en wandelroutes. En de groene specht zoekt bij voorkeur hier naar voedsel.

Aangezien onder de hekken amper bemest of gesproeid wordt, kunnen hier op sommige plaatsen ook minder voor de hand liggende plantensoorten overleven, die elders niet meer in het cultuurlandschap voorkomen. Langs vaste hekken zijn doorgaans meer planten- en dierensoorten te vinden dan in de geëxploiteerde omgeving. De hekken dragen dus op een wel heel speciale manier bij tot de soorten- en structuurrijkdom van ons landschap! Als de hekken verwijderd worden, omdat de koeien in de stal moeten blijven en het grasland niet meer afgegrazen wordt, worden deze kleine wallen effen gemaakt en gaat een belangrijk toevluchtsoord voor vele inheemse planten en dieren verloren.

Weergeven in kaart