Een vertrouwd gezicht in het Nederrijnse landschap

Die Kriemhild-Mühle in Xanten

Windmolens zijn een vertrouwd gezicht in het Nederrijnse landschap, en daarom misschien ook niet zo bijzonder. Maar hier staat u voor de enige historische windmolen in de Nederrijn die nog dagelijks in gebruik is.

En dat is wel iets bijzonders. Dag na dag wordt hier nog met aloude technieken overwegend lokaal graan gemalen. Bij sterke wind loopt de molen alleen op de kracht van de wind, bij te weinig wind wordt hij een beetje geholpen en wordt de vereiste aandrijving elektrisch geproduceerd. Dit alles hebben we te danken aan molenaar Rolf-Peter Weichold, die de molen sinds 1992 weer met veel liefde op ambachtelijk wijze draaiende houdt. Op verschillende verdiepingen in de molen kan het proces van graankorrel tot kant-en-klaar brood in de bakkerij tijdens een rondleiding bezocht worden.

De Kriemhildmolen aan de Nordwall heeft een lange geschiedenis: de sokkel van de molen is een deel van de oude stadsmuur van Xanten. In stadsmuren werden vroeger op verschillende plaatsen verdedigings- en wachttorens ingebouwd, en zo dus ook in Xanten. Bij de heropbouw van de stadsmuren na de Dertigjarige Oorlog op het einde van de 17de eeuw dienden deze verdedigingstorens bij gebrek aan woonruimte ook als behuizing voor stadspersoneel. Toentertijd was deze toren hier onder de naam ‘Nachtwachttoren’ bekend. De Zevenjarige Oorlog midden 18de eeuw bracht echter veel armoede in de stad. Bij gebrek aan geld moest de stad Xanten de drie torens verkopen. De ‘Nachtwachttoren’ kwam in handen van de vermogende koopman Gerhard Schleß, die er een tuinpaviljoen van maakte. Uiteindelijk plaatste zijn zoon Heinrich in 1806 op de toren de windaandrijving voor een oliemolen, om de anders nutteloze toren toch een economisch doeleinde te geven. Na de verkoop van de torenwindmolen aan molenaar Hermanns werd de oliemolen dan als graanmolen gebruikt, zoals nu nog steeds het geval is. Vandaag de dag is de molen bezit van de stad Xanten.

De benaming ‘Kriemhildmolen’ werd voor het eerst gebruikt in de 20ste eeuw als een toespeling op Kriemhild, een van de hoofdfiguren in het Nibelungenlied.

Weergeven in kaart