Veen – een op het water gewonnen land

Ackerland an der Neerender Straße in Alpen-Veen

Veen is een ingetogen, bij de gemeente Alpen behorend en rustiek ogend plaatsje – typisch voor het benedengedeelte van de Nederrijn.

En typisch zijn ook de boerderijen, die her en der langs de Neerender Straße gevestigd zijn: het Fingerhutshof, het Ackermannshof, het Fleischhof, het Fleischkath, het Kunnenhof of het Coenemannshof, het Krilhof of het Krülshof, het Oimannshof, en het Billemannshof.

Enkele van deze boerderijen zijn intussen beschermde monumenten en stammen uit de tweede helft van de 19de en de eerste decennia van de 20ste eeuw. De boerderijbedrijven zelf zijn echter aanzienlijk ouder. Die zijn ontstaan door de kolonisatie van het aanvankelijk niet voor huisvesting geschikte drasland in de late Middeleeuwen.

De plaatsnaam ‘Veen’ is een in het Rijnland algemeen gangbare benaming voor natte en zompige gebieden. Wat nu agrarisch benutte cultuurgrond is, werd ooit onder andere door Hollandse kolonisten op het moeras gewonnen en vervolgens ontgonnen.

Achter de boerderijen van de Neerender Straße, waarover u nu rijdt, is de landbouwgrond vooral naar het Westen toe verdeeld in vele smalle, rechthoekige percelen. Een weg met de naam ‘Holländer Straße’ verwijst ook daar nog naar de kolonisten. Die kwamen uit het graafschap Holland, dat gelegen was waar nu de twee Nederlandse provincies Noord- en Zuid-Holland liggen.

In het benedengedeelte van de Nederrijn zijn er trouwens enkele Hollandse vestigingsplaatsen – en die hebben dezelfde ontstaansgeschiedenis. Ook de nabijgelegen kloosters Fürstenberg en Hagenbusch bij Xanten droegen hun steentje bij aan de ontginning van het land, zoals nog te zien is in de perceelnaam ‘Klosterpasch’.

En er is nog een perceelnaam hier in de buurt die zinspeelt op de landontginning: ‘Driesch’. Daaronder verstaat men immers een bij tijd en wijle als akker gebruikt, maar ook meerdere jaren braakliggend, uitgeloogd akkerland met schaarse grasgroei.

Tot de annexatie bij de gemeente Alpen had het tot 1969 zelfstandige Veen een spade en een ploeg in zijn wapen – een echt typerend wapen dus, dat de vereenzelviging van de inwoners van Veen met het harde labeur op het veld tot uitdrukking bracht.

 

Weergeven in kaart