Een galgenberg bij Veen?

Op vele straatnaamborden zien we ook vandaag nog de naam ‘Galgenberg’ of iets gelijkaardigs. Er is echter niet altijd per definitie een indrukwekkende berg in de buurt. Hier bij Alpen-Veen is het geen straatnaam die naar een berg verwijst, maar de Rothersberg zelf was de aanleiding om wat onderzoek te verrichten.

Hier ligt een ophoping van bimszand die bijna 10 meter boven de omgeving uitsteekt. Heem- en geschiedkundigen hebben onderzoek verricht en ontdekt dat deze ‘berg’ ook wel de Galgenberg werd genoemd. En zo ligt de conclusie voor de hand dat het verhaal over een galg bij Huis Winnenthal wel eens over deze plaats zou kunnen gaan.

In de jaren ’30 van vorige eeuw zou de toentertijd 79-jarige politiebrigadier Wilhelm Staymann uit Xanten het volgende verteld hebben: “Bij Winnenthal stond een galg. Daar woonde een rijksvorst, en er was ook een vrijplaats. Wie daar naartoe kwam, was gered. De laatste vrijvrouwe ligt nog in de kerk begraven. Zij was niet katholiek, maar had enorm veel voor de kerk gedaan. Daar heeft men haar begraven.”

De galg diende in de Middeleeuwen niet enkel voor de uitvoering van de doodstraf. Hij gold in het bijzonder als teken van de wereldlijke macht van de landheer, die de zogenaamde ‘hoge heerlijkheid’ uitoefende of het ‘halsgerecht’ voorzat.

Galgen werden vooral opgericht bij grenzen met naburige territoria en bij voorkeur op goed zichtbare plaatsen. De doodsvonnissen werden vaak als afschrikmiddel voor potentiële overtreders in het openbaar voltrokken, en in vele landelijke omgevingen liet men de opgeknoopte lichamen om diezelfde reden ook lange tijd goed zichtbaar aan de galg hangen.

Als er bij Veen een galg was, dan behoorde die bij Winnenthal en moest hij de juridische macht van de op de burcht woonachtige heer demonstreren. De galg van Alpen daarentegen stond ver van hier, bij Drüpt op een beemd die ‘Helmdt’ werd genoemd, en die vandaag nog terug te vinden is in de naam ‘Helmtweg’.

Weergeven in kaart