Katholieke kerk Christus Koning in Ringenberg

Die Kirche Christus König in Hamminkeln-Ringenberg.
Foto unter Lizenz der Autorin Elke Wetzig, abgerufen bei wikimedia commons.

De katholieke kerk Christus Koning in Ringenberg valt meteen op. Om te beginnen is er de vrijstaande, door losstaande zuilen gedragen klokkentoren op het kerkplein. In de zomer klinkt vanonder dit dak niet enkel klokkengelui, maar ook zachtere tonen.

Wat als ‘jak, jak’ klinkt, is eigenlijk de roep van kauwen die hier waarschijnlijk een beschermde en verscholen nestplaats hebben gevonden. Vanaf de klokkentoren wordt de blik echter al snel naar het zeer compacte hoofdgebouw van de kerk getrokken.

Het is geen kerk in de oude stijl van vervlogen tijden, maar een werk van de pionier en voortrekker van de moderne kunst in de kerkbouw. Dominikus Böhm heeft de architectuur in de jaren ’30 van vorige eeuw gecreëerd – in moeilijke tijden dus, toen de sacrale nieuwbouw, die hij in steen tot uitdrukking bracht, onder invloed van nazipropaganda beschimpt werd. Zijn toentertijd meest kunstzinnige project was de parochiekerk Sint-Engelbert in Keulen-Riehl, die tussen 1930 en 1932 opgetrokken werd.

Dominikus Böhm, die uit het Zwabische Jettingen afkomstig is, werd in 1926 door de toenmalige burgemeester van Keulen Konrad Adenauer aangesteld als professor aan de pas opgerichte Keulse Vakscholen. Hij stak in zijn creaties de geest van een liturgische reformbeweging in de katholieke kerk: het plaatsen van de architectuur achter de liturgie en het aandachtspunt.

Zo is de kerk in Ringenberg een ‘christocentrische’ kerk geworden, waarin het altaar in het middelpunt staat en de kerkgangers zich als groep rondom het centrum scharen. Dominikus Böhm en zijn gelijkgezinde collega’s waren hun tijd ver vooruit, want toentertijd was het nog gebruikelijk dat de priester met de rug naar het volk voor het altaar stond. De ruimtelijke ordening lijkt wel een antwoord op de innerlijke noden van de mens en de hunkering naar geborgenheid en aandacht.

De dynastie van architecten die door Dominikus Böhm werd gesticht, werkt aan universele concepten voor openbare ruimtes. Paul Böhm, de jongste eveneens als architect werkende kleinzoon van Dominikus, stelt zich met zijn ontwerp voor de moskee in Keulen-Ehrenfeld eveneens bloot aan maatschappelijke kritiek en politieke tegenstromingen, net zoals grootvader hem dat voordeed.

Weergeven in kaart