Oude stroombedding Kermisdahl-Wetering: een bewogen geschiedenis van vorsten en rivieren

Kermisdahl-Wetering Wasser, Foto: J. Amshoff

Het moet voor vorst Johan Maurits van Nassau-Siegen een fabuleus gevoel geweest zijn toen hij na de voltooiing van zijn tuincomplex een blik over het landschap wierp. In 1647 werd Johan Maurits stadhouder van het door meerdere oorlogen geteisterde Kleef en omgeving. Als gepassioneerd tuinarchitect gaf hij Kleef opnieuw vorm met dreven, parken, tuinen en grootse zichtassen – alles volgens zijn moto ‘zover de wereld reikt’. Ook tussen de Zwanenburcht van Kleef en de Papenberg ontstond een groot arcadisch parklandschap waardoor ook nu nog de waterlopen Kermisdahl en Wetering  vloeien. De Kermisdahl en de Wetering zijn oude armen van de Rijn. De Wetering ontwatert met al zijn afbuigende haakse en parallelle grachten het omliggende weideland. Van hieruit vloeit het water in de Kermisdahl en het Spoykanaal, door Kleef en naar de Griethauser Altrhein, om zo uiteindelijk in de Rijn uit te monden. Ook het Spoykanaal werd toentertijd door vorst Johan Maurits nieuw leven ingeblazen en verbreed om het bevaarbaar te maken. De waterlopen Kermisdahl en Wetering worden ook vandaag nog naar een groot gedeelte van de groene landschappen afgeleid. Hier treft met nu en dan nog enkele schaarse drassige plaatsen en weiden aan die in bloei staan en waar libellen, amfibieën en vele andere diersoorten rondhangen. Een klein natuurparadijs!

Dit historisch en biologisch erfgoed was intussen echter in gevaar gekomen. Lang nadat Johan Maurits gestorven was en in Bergendal bijgezet was, dreigden de sporen van zijn levenswerk uitgewist te worden. De Kermisdahl kwam zienderogen droger te staan. Gegist slib beïnvloedde het leven in het water aanzienlijk. Uitzichtpunten waren overwoekerd en wegen onbegaanbaar geworden.

Vanaf 2003 zette de Werkkring Kermisdahl-Wetering zich echter in om het historische erfgoed in ere te herstellen en te bewaren. Nieuwe wegverbindingen en twee bruggen droegen er samen met nog meer maatregelen toe bij dat het werk van Johan Maurits weer leven kon worden ingeblazen. Nu is de drieënhalve kilometer lange Prins-Maurits-Weg weer begaanbaar en kan men het unieke grafmonument op de Papenberg weer bezoeken, ook al werd het stoffelijke overschot van Prins Maurits reeds in 1680 naar Siegen overgebracht. Sinds 2010 leidt de Voltaire-Weg zelfs nog verder naar het Museum Slot Moyland.

Er is nog wel enige inspanning vereist om de nog overgebleven natuur- en cultuurschatten te bewaren, maar dankzij de Werkkring Kermisdahl-Wetering en andere geëngageerden kan het erfgoed van vorst Johan Maurits van Nassau-Siegen hopelijk nog lang bewaard blijven.

Weergeven in kaart

Quellen: www.rheinische-geschichte.lvr.de: Landschaftsverband Rheinland – Informationssystem zur rheinischen Geschichte. Johann Moritz Fürst von Nassau-Siegen. www.rheinische-geschichte.lvr.de/persoenlichkeiten/J/Seiten/JohannMoritzvonNassau-Siegen.aspx (Zugriff am 18.11.2016).

 www.kermisdahl-wetering.de: Arbeitskreis „Kermisdahl-Wetering“ im Klevischen Verein. Nachrichten / Informationen – Flyer Wetering Kermisdahl Spoykanal. www.kermisdahl-wetering.de/nachrichten/flyer/Flyer1.pdf (Zugriff am 18.11.2016).

 www.nrw-stiftung.de: NRW-Stiftung. Natur – Heimat – Kultur. Projekte – Niederrhein – Die „Galleien“ an der Schwanenburg. www.nrw-stiftung.de/projekte/projekt.php (Zugriff am 18.11.2016).