40 jaar geleden draaide alles op het eiland Bislicher Insel om geld verdienen: er werd grind gewonnen en de campings waren drukbezocht. Tegenwoordig spelen flora en fauna de hoofdrol op het eiland. De campings zijn verdwenen en de grindindustrie is allang geleden vertrokken. Sindsdien heeft men kosten noch moeite gespaard om het oorspronkelijke, door de meanderende Rijn gevormde landschap weer in oude staat te herstellen. Bijvoorbeeld door wegen af te breken, oevers vlakker te maken en –heel belangrijk– hoogwatergeulen aan te leggen. De grote geulen achter de Rijndijk stromen vol bij overstromingen of heftige regenval. Zodoende is en passant voor steltlopers een echte oase gecreëerd. Die zijn immers gek op open, vochtige vlaktes. Daar kunnen de dieren, samen met hun jongen, zoeken naar insecten en wormen. De tureluur bijvoorbeeld. In de zachte ondergrond zoekt hij met zijn gevoelige, lange snavel naar lekkernijen. Zijn kenmerkende lokroep is hier al vanaf april te horen, dan komen de vogels terug van hun winterverblijfplaats. Ook kievieten doen rond deze tijd het gebied aan. Met imposante baltsvluchten verdedigen de mannetjes dan hun territorium. Met een beetje geluk kunnen de kijkers de duikvluchten meebeleven waarbij de dieren luid roepend in de lucht heen en weer zwenken en met hun vleugels een bonzend geluid maken. In vroeger tijden maakte men zich geen zorgen over het kievitsbestand- Bismarck nog kreeg tegen het einde van de 19e eeuw jaarlijks voor zijn verjaardag 101 van de als delicatesse bekend staande kievietseieren. De drastische terugloop van het kievitsbestand kan men echter niet aanrekenen aan de eiervoorliefde van Bismarck.

Vochtige natuurlandschappen zijn tegenwoordig zeldzaam. Dat komt omdat de grondwaterspiegel gemiddeld genomen daalt, grotendeels een gevolg van de kunstmatige stroombepaling van de Rijn en haar overloopgebieden. De rivier stroomt daardoor sneller,  en het water graaft zich steeds dieper in het rivierbed in. Ook het gemotoriseerde scheepsverkeer speet een rol. Sinds 1900 is het rivierbed meerdere meters gedaald. De drogere velden worden ook nog steeds intensiever gebruikt voor de landbouw, waarbij meer pesticiden en onkruidbestrijdingsmiddelen worden ingezet. Dat is slecht nieuws voor de insecten en dus hebben vogels steeds minder te eten. Bijzonder nadelig voor het broedbestand is het vroege maaien van de velden waaraan dan natuurlijk vele broedsels of jonge dieren ten offer vallen. De immense waarde van rustige oases als deze hier, is nauwelijks te onderschatten. Zeldzame vogels als de kemphaan of de bonte strandloper kiezen het eiland uit als rustplek tijdens hun vogeltrek. Dit zijn vogels die eigenlijk liever aan de kust vertoeven. Hier manifesteren ze zich als "wormtrappelaar": met hun getrappel zorgen ze voor kleine vibraties en lokken zo de regenwormen omhoog. Neem bij een bezoek de tijd om– natuurlijk van een afstandje – de steltlopers te bewonderen in dit idyllische natuurgebied.

Terug

De hoogwatergeulen op de Bislicher Insel

Een paradijs voor vogels

40 jaar geleden draaide alles op het eiland Bislicher Insel om geld verdienen: er werd grind gewonnen en de campings waren drukbezocht. Tegenwoordig spelen flora en fauna de hoofdrol op het eiland. De campings zijn verdwenen en de grindindustrie is allang geleden vertrokken. Sindsdien heeft men kosten noch moeite gespaard om het oorspronkelijke, door de meanderende Rijn gevormde landschap weer in oude staat te herstellen. Bijvoorbeeld door wegen af te breken, oevers vlakker te maken en –heel belangrijk– hoogwatergeulen aan te leggen. De grote geulen achter de Rijndijk stromen vol bij overstromingen of heftige regenval. Zodoende is en passant voor steltlopers een echte oase gecreëerd. Die zijn immers gek op open, vochtige vlaktes. Daar kunnen de dieren, samen met hun jongen, zoeken naar insecten en wormen. De tureluur bijvoorbeeld. In de zachte ondergrond zoekt hij met zijn gevoelige, lange snavel naar lekkernijen. Zijn kenmerkende lokroep is hier al vanaf april te horen, dan komen de vogels terug van hun winterverblijfplaats. Ook kievieten doen rond deze tijd het gebied aan. Met imposante baltsvluchten verdedigen de mannetjes dan hun territorium. Met een beetje geluk kunnen de kijkers de duikvluchten meebeleven waarbij de dieren luid roepend in de lucht heen en weer zwenken en met hun vleugels een bonzend geluid maken. In vroeger tijden maakte men zich geen zorgen over het kievitsbestand- Bismarck nog kreeg tegen het einde van de 19e eeuw jaarlijks voor zijn verjaardag 101 van de als delicatesse bekend staande kievietseieren. De drastische terugloop van het kievitsbestand kan men echter niet aanrekenen aan de eiervoorliefde van Bismarck.

Vochtige natuurlandschappen zijn tegenwoordig zeldzaam. Dat komt omdat de grondwaterspiegel gemiddeld genomen daalt, grotendeels een gevolg van de kunstmatige stroombepaling van de Rijn en haar overloopgebieden. De rivier stroomt daardoor sneller,  en het water graaft zich steeds dieper in het rivierbed in. Ook het gemotoriseerde scheepsverkeer speet een rol. Sinds 1900 is het rivierbed meerdere meters gedaald. De drogere velden worden ook nog steeds intensiever gebruikt voor de landbouw, waarbij meer pesticiden en onkruidbestrijdingsmiddelen worden ingezet. Dat is slecht nieuws voor de insecten en dus hebben vogels steeds minder te eten. Bijzonder nadelig voor het broedbestand is het vroege maaien van de velden waaraan dan natuurlijk vele broedsels of jonge dieren ten offer vallen. De immense waarde van rustige oases als deze hier, is nauwelijks te onderschatten. Zeldzame vogels als de kemphaan of de bonte strandloper kiezen het eiland uit als rustplek tijdens hun vogeltrek. Dit zijn vogels die eigenlijk liever aan de kust vertoeven. Hier manifesteren ze zich als "wormtrappelaar": met hun getrappel zorgen ze voor kleine vibraties en lokken zo de regenwormen omhoog. Neem bij een bezoek de tijd om– natuurlijk van een afstandje – de steltlopers te bewonderen in dit idyllische natuurgebied.

Naar het overzicht Volgende pagina Naar het overzicht